Yun Dong Ju – Gökyüzü, Rüzgar, Yıldızlar ve Şiir

Merhaba,

Bugün sizlere Kore’nin en sevilen ve milli şairi olarak nitelendirilen Yun Dong Ju’nun (윤동주) Türkçe’de yayınlanmış şiir kitabı Gökyüzü, Rüzgar, Yıldızlar ve Şiir (하늘과 바람과 별과 시) isimli eserini tanıtacağım. 

Dedalus Yayınları tarafından 2018 yılında Mehmet Sait Şener’in Korece’den çevirisi ile yayınlanan kitap toplamda 157 sayfadan oluşmakta.

Yun Dong Ju’nun şiirleri kendisini hayata bakışını bir yansıması olduğu için tıpkı kitapta olduğu gibi ben de bu yayına şairin hayatını sizlerle paylaşarak başlamak istiyorum.

Şair Yun Dong Ju, Kore Yarımadası’nın Japon işgalinde olduğu sürede yarımadadan Çin’e o zamanki adıyla Mançurya’ya göç eden Koreli bir ailenin çocuğu olarak 1917 yılında doğmuştur. Ancak eğitim hayatını Seul’de geçirmiştir. İlkokuldaki sınıf arkadaşları arasında kuzenleri olduğu gibi daha sonradan Kore’nin öncelikli olarak Japon işgalinden kurtulup bağımsızlığa kavuşması sonrasında da Kore Savaşı’nın ardından Korelerin birleşmesi adına faaliyetlerde bulunacak Mun Ik Hwan da bulunmaktadır. 

Hristiyan bir ailenin oğlu olarak yetişen Yun Dong Ju,  Kore tarihi, milliyetçilik, Kore’nin bağımsızlığına dair aldığı dersler ile birlikte bağımsızlık arzusu ile dolu bir kişiliğe sahip olmuştur. Günümüze gelen bilinen ilk şiirlerini 1934 yılında ortaokul döneminde yazmıştır. Ortaokul mezuniyetinin ardından liseye devam ettiği süre boyunca okuduğu dünya edebiyatından eserleri ve Kore tarihinde Japon işgali öncesi dönemin milli unsurları hakkında arzuladığı Kore bağımsızlığı adına bilgilerini çevresiyle paylaşmıştır.

Bu dönemde Kore Yarımadası’nda Korece kullanılması hakkında Japon hükümetinin büyük bir baskısı bulunmasına rağmen şiirlerini Korece olarak kaleme almıştır. Hatta 1941’de liseden mezun olduktan sonra bu şiirlerini yayınlamayı planlamış olsa da Korece yazdığı için bu planını ileri bir tarihe ertelemiştir. 

Şair Yun Dong Ju’nun hayatı 1942 yılında Rikkyo Üniversitesi’nde okumak için Japonya’ya gittiğinde bağımsızlık arzusunu daha da güçlendirecek bir değişim göstermiştir. Çünkü Japonya’da bulunduğu esnada Kore Yarımadası’ndayken Korece olarak kullanmakta ısrar ettiği soyadını artık kullanamaz hale gelmiştir ve Hiranuma olarak değiştirmek zorunda kalmıştır.  

Buna rağmen ailesi ve kardeşlerinden Japonların Kore Dilini kullanımını tamamen yasaklama ihtimalleri yüksek olduğu için bulabildikleri tüm Korece materyalleri toplamalarını istemiştir. 

Yun Dong Ju’nun hayatında önemli bir yeri olan milli dili Korece hakkında bilgi verirken Özellikle Kore Yarımadası’nda Japon işgal döneminde Japon Dili kullanımı ve eğitimi hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyen dinleyiciler için Nuri Bilgin İrim ve Aydın Özbek’in kaleme aldığı İkinci Dünya Savaşı ve Öncesi Japon Dili Eğitimi isimli kitabı önermek isterim. 

Kaynak: ltikorea

Japon polisinin sürekli gözleminde olan Şair Yun Dong Ju, 1943 yılına gelindiğinde bağımsızlık hareketlerine katkıda bulunmak gerekçesiyle Kyoto’da tutuklanmıştır. Şiirleri de dahil olmak üzere tüm eşyalarına el konulan Yun Dong Ju Kore bağımsızlık hareketlerine katılmak ve şiirleri ile milliyetçilik duygusu uyandırarak halkı bağımsızlığa teşvik etmek suçuyla 2 yıl hapis cezası alarak Fukuoka Hapishane’sine gönderilmiştir. Ancak çok arzuladığı Kore’nin bağımsızlığını göremeden 1945 yılında hapishanede öldüğü haberi ailesine verilmiştir. Öldüğünde sadece 27 yaşındadır.

Bugün size tanıtmak istediğim Gökyüzü, Rüzgar, Yıldızlar ve Şiir kitabının ilk bölümü de onun ölümünden sonra 1948 yılında yayınlanmıştır. Bu şiir kitabı 6 bölüm ve 1 ekten oluşmaktadır. İlk bölüm Gökyüzü, Rüzgar, Yıldızlar ve Şiir başlığında Yun Dong Ju’nun liseden sonra bastırmak istediği şiirleri içermektedir.

İkinci bölümde Japonya’da eğitim görürken yazdığı şiirler, üçüncü bölümünde ise Japonya’ya gitmeden önce yazdığı şiirler bulunmaktadır. 

Yeni Yayımlanan Şiirler başlığındaki dördüncü bölüm şairin şiir defterlerinde bulunmasına rağmen üstünü karalamış olduğu ve 1999’da Kore’de yayınlanan şiirleri içermektedir.

Yun Dong Jun’un şiirlerinin büyük bir bölümü şaire ait iki defterde bulunmaktadır. İşte bu defterlerden Pencere isimli defter şiir kitabında Beşinci bölümde bulunmaktadır.  Pencere ve Diğer Şiirler başlığındaki bölüm 1935-1939 yılları arasında kaleme aldığı şiirleri içermektedir. 

Altıncı bölüm ise bir diğer defterine verdiği isimle kitapta kendine yer bulmuştur: Toyluk Dönemime Ait Şiir Olmayan Şiirlerim. Bu defter şairin ilk defteridir ve bilinen ilk şiiri olan Mum şiiri ile başlamaktadır. 

Ek olarak verilen kısımda Şair Yun Dong Ju’nun kaleme aldığı şiir dışındaki nesir yazım yazımına örnek olması adına, Kore’de en fazla bilinen ve Japonya’daki eğitimi esnasında kaleme aldığı Ayı Hedef Almak isimli öyküsünün çevirisi bulunmaktadır.

Hatta Kore’de aynı isimde Dong Ju’nun 100. doğum yılını kutlamak adına 2017 yılında bir müzikal sergilenmiştir.

Kaynak: ggcf

Yun Dong Ju’nun şiirlerinde genel olarak Japon sömürge döneminin yansımalarını ve bunun karşısında umutla bağımsızlığı ve mutlu yaşamı arzulayan bir milletin duygularını görmekteyiz.  Kore’nin Yun Dong Ju’yu milli şair olarak nitelendirmesinde şairin umut temasını bütün o karanlık olarak adlandırılan dönemde dahi kullanması önemli bir yer tutuyor. Buna rağmen şiirlerindeki  utanç, aşağılanma, küçük düşürülmesine dair betimlemeleri okuduğunuzda size sıcak bir günde esen soğuk bir rüzgar hissi uyandırıyor.

Kore’de Dong Ju’nun şiirleri ile yapılan kaligrafilerle, tiyatro eserleri ile onun hayatını anmak için düzenlenen yürüyüş parkurlarıyla, hatta Dong Ju Edebiyat Müzesi ile ona verdikleri önemi görebiliyoruz. Hatta Yun Dong Ju’nun yaşadığı dönemi ve hayatını çok gerçekçi bir şekilde betimleyen bir filmi de sizlere önermek istiyorum.

Dongju: The Portrait of a Poet 동주 (2015)

İngilizce, İspanyolca ve Korece’den çeviriler yapan çevirmen Mehmet Sait Şener’in,  Şair Yun Dong Ju’nun Gökyüzü, Rüzgar, Yıldızlar ve Şiir kitabı çevirisiyle Kore Edebiyatı Çeviri Enstitüsü tarafından 2016 yılında çeviri destek ödülü kazandığını da belirtelim.

Gelecek yayında görüşmek üzere,

Hoşçakalın!

Youtube kanalımızda yukarıda okuduğunuz yazının podcastini dinleyebilirsiniz;

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s