Hee Soo Lee – İslam ve Türk Kültürünün Uzak Doğu’ya Yayılması

Bugünkü yayınımızda Koreli yazarların araştırma eserlerinden birini ele alacağım: Lee Hee Soo’nun İslam ve Türk Kültürünün Uzak Doğu’ya Yayılması eseri.

Eserden önce yazar hakkında bilgi vermenin onun yazdığı eserin anlamlandırılmasında yardımcı olacağını düşünüyorum. Lee Hee Soo, Türk ve Kore milletlerinin unutulan ortak ve uzun geçmişlerinin tekrar hatırlatılmasına dair çalışmalarıyla bilinen bir akademisyendir. 

Yüksek Lisansını Hankuk Üniversitesi’nde (한국외국어대학교) 1982 yılında “Kore Kaynaklarına göre Müslümanların Kore ile İlk Münasebetleri” başlığı ile tamamladıktan sonra, doktorasını da bu konuyu genişleterek İstanbul Üniversitesi Genel Türk Tarihi Anabilim dalında 1987 yılında “İslam ve Türk kültürünün Uzak Doğu’ya yayılması : Kore’de İslamiyet’in Yayılması ve Kültürel Tesirleri” tez başlığı ile tamamlamıştır. 

Şu anda Hanyang Üniversitesi’nin (한양대학교) Kültürel Antropoloji bölümünde Profesör ve Üniversite Müzesi’nin direktörü olarak görev almaktadır. Türkiye – Güney Kore Dostluk Derneği’nin Başkanı da olan Lee Hee Soo akıcı Türkçesiyle Türkiye’de ve Kore’de aktif olarak Kore-Türk tarihine dair düzenlenen sempozyumlarda aranılan isimdir.

Kaynak: hanyang

Bugün ele alacağımız eseri onun 1987 yılında tamamladığı tezinin genişletilmiş versiyonu şeklinde 1988 yılında Türkiye Diyanet Vakfı yayınlarından çıkan İslam ve Türk Kültürünün Uzak Doğu’ya Yayılması isimli eseridir.

Eser, üç ana bölüm ve Kore savaşından sonra Türk askerleri aracılığıyla Kore’de tekrar başlatılan İslami faaliyetleri kapsayan bir ekten oluşmaktadır. 

Kronolojik olarak bölümlere ayrılan çalışmanın ilk bölümünde  8. ve 12.  yüzyıllar arası Deniz Yolu Temasları başlığında Karşılıklı Çin-Müslüman ve Kore münasebetleri ele alınırken, ikinci bölümünde ise 13 ve 16. yüzyıllar arası İpek Yolu Temasları ana başlığında Moğol- Türk Müslümanlar ve Kore ilişkileri ortaya konulmuştur.

Üçüncü ve son bölümde ise Pan İslamik Politika ve Uzakdoğu’ya İslamiyetin yayılması başlığı altında 19. yy ve 20. yüzyılın başlarında gelişen sürecin bir yansımasını ortaya koyulmuştur. 

Üçüncü bölüm özellikle Abdürreşid İbrahim’in Alem-i İslam isimli eserindeki Kore raporuna dair açıklamaları içerdiği için önem arz etmektedir. Çünkü Abdürreşid İbrahim’in bu eseri bir Müslümanın bakış açısından Kore’nin Japon sömürge dönemindeki durumu üzerine genel bilgiler veren ilk eser olarak literatürde önemli bir yer tutmaktadır

Ek bölümde ise Kore Savaşı ve Türkiye’nin bu savaşa katılımına dair Koreli bir araştırmacının bakış açısını yansıtan ayrıntıları içermektedir.

Eserin oluşturulmasında ele alınan kaynaklar incelendiğinde bu çalışmanın önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır. Çünkü bu eser Doğu kaynaklarından Çince kaynaklar ve Kore’nin hanedan yıllıkları, İslam kaynaklarından Arapça tercümeler, Batı kaynaklarından da Osmanlı,  İngiliz ve Fransız arşiv belgeleri değerlendirilerek yazılmıştır. 

Bunların yanı sıra yakın döneme değinilen kitabın son bölümünde Uzak Doğu’da Çin-Kore ve Japonya’da yaşayan Türklerin kültürel faaliyetlerinde önemli rol oynamış Kazan Türk liderleri ile yapılan röportajlara da yer verilmiştir.

Bu çalışma Kore ekseninde Uzakdoğu’da İslamiyet’in yayılmasına odaklanırken, Türk okuyuculara birbirinden farklı kaynaklar ile karşılaştırmalı olarak Uzakdoğu tarihine tanıklık etme imkanı sağlarken, Türk-Kore ilişkilerinin derinliğini ve bu ilişkinin etkileşimsel yönünü keşfetmelerini sağlıyor.

Uzakdoğu Çalışmaları adına, Türkiye’de Kore tarihine yönelik akademik çalışmalar çok sınırlı sayıda ve sınırlı konularda çerçevesinde devam ediyor. Dolayısıyla bu konuda Türkçe olarak yazılmış tarih araştırmalarının sayıca azlığı da göz önüne alındığında bu eser hem Uzakdoğu tarih ve kültürünü merak eden okuyuculara hem de bu alanda çalışma yapacak araştırmacılara öncü bir eser olarak karşımıza çıkıyor.

Basımından yaklaşık 30 yıl sonra ele aldığımız İslam ve Türk Kültürünün Uzakdoğu’ya Yayılması isimli eserini sizlerle paylaşırken Lee Hee Soo hocanın Türkçe literatürde yer alan diğer çalışmalarına ilerleyen yayınlarımızda tekrar yer vereceğimizi de belirtelim.

Sizler de eğer kitabı okuduysanız görüşlerinizi bu yayının altında bizlerle paylaşırsanız çok seviniriz.

Gelecek yayında farklı bir eser tanıtımda görüşmek üzere,

Hoşçakalın!

Youtube kanalımızda yukarıda okuduğunuz yazının podcastini dinleyebilirsiniz;

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s