SETSUBUN: Fasulye Fırlatma Festivali

02.02.21

Merhabalar,

(。◕‿◕。)

Bugün Japonya’da SETSUBUN (節分) yani bir mevsimden diğer mevsime geçmeden önceki son gün.  Her yıl Şubat ayının 2. veya 4. günü RİŞŞUN (立春) yani Bahar Bayramı olarak kutlanır, ilk baharın başlamasından önceki gün, kışın son günü demektir. Setsubun kelimesinin sözlük anlamı mevsimlik bölünmedir ve bahar festivalini temsil eder. Günün anlam ve önemine uygun SETSUBUN gününe ait çok renkli bir ritüelden, mamemaki geleneğinden bahsetmek isterim.

Mamemaki (豆まき)

Bu özel günde, gönüllü aile bireyi yüzüne maske takarak oni (şeytan, kötü ruh) rolüne girer. Ailenin geri kalan üyeleri oniye doğru fasulye fırlatırlar ve oni evin dışına kaçar.

Mamemaki kelimesinin sözlük anlamı ‘fasulye fırlatmak’ olsa da, oninin çocukları azıcık korkutması ve ortada koşturması, çocukların çığlık çığlığa oniye kavrulmuş fasulye fırlatarak peşinden koşturmaları canlandırmasını temsil eder. Bu suretle temsili olarak kötü ruh evden kovulmuş ve mutluluk eve davet edilmiş olur.

Bu kovalamaca devam ederken, ONİ VA SOTOOOO, FUKU VA UCHİİİİ !!! (İblis dışarı, mutluluk içeri) diye hep bir ağızdan slogan atan çocukların sesi 110 desibele kadar çıkabilmekte ve zavallı oni geçici sağırlık riski ile karşılaşabilmektedir.

Efendim, övünmek gibi olmasın, iyi oni olurum. ( ͠° ͟ʖ ͡°) Bir zamanların aranan onisiyken, bir setsubun ritüeli sırasında rolümü fazla iyi oynamamdan mütevellit 4 yaşındaki ufaklık ağlama krizine girmiş, ağlamanın dozu kaçmış maskeyi çıkarsam dahi ben olduğuma inanamamış (birisi Japonlara korkunca damak kaldırmayı öğretebilir mi?) canlandırma başladığı anda bitmiş, benim de oni rolüm sonraki yıllar için elimden alınmıştır. (‘︵’ )

Tapınaklar ise daha renkli kutlamalara ev sahipliği yapar. Ateşler yakılır, müzikli ve danslı canlandırmalar düzenlenir. Son olarak rahipler tepeden kavrulmuş fasulye ve nohut atarak halkı kutsarlar, sanki bizim mesir macunu etkinliklerini andırır, kapış kapana… Ters şemsiye açan olmaz.
2006 yılında Kobe Ikuta tapınağında ünlülerin de katılımıyla yapılan Setsubun festivali…
Nerede o eski setsubunlar!

Maalesef bu yıl Japonya’da Covid-19 pandemisinden dolayı tapınaklarda yapılan renkli mamemaki festivallerinin tümü iptal edilmiş olsa da, marketlerdeki fasulye satışlarının normal seyrinden evlerdeki geleneğin devam edeceğini anlayabiliyoruz.

Bu bol çığlıklı ritüelin ikinci kısmında herkes yaşı kadar fasulyeyi yerden toplayıp yer. Bunu yapanların o yıl sağlıklı ve mutlu bir yıl geçireceğine inanır. Fasulyenin gücü adına, yediden yetmişe herkes bunu yapar… 40 yaş üzeri yavaş yavaş tüketir.

Ocak ayının ikinci haftasından itibaren süpermarketlerin giriş bölümünde mamemaki etkinliğinde kullanılacak kavrulmuş fasulye reyonları oluşturulur. Orta boy bir paketin fiyatı 100yen civarında olmakla birlikte, renkli küçük ambalajlardan oluşan ürünler daha pahalıdır. Genel olarak fasulye paketinden oni maskesi de çıkar. Bu etkinlik gününde Ehomaki sushisini kesmeden ve bölmeden yemek de adettendir.

Ne diyelim, ritüele inanma, ritüelsiz kalma:

ONİ VA SOTOOOO, FUKU VA UCHİİİİ !

Oni (kötü ruh) dışarıııııııııı, Mutluluk içeriiiiiiiiiii!

(Oni rolü kimde, ona da siz karar veriniz…)

(\ /)
( . .) ♥
c(“)(“)

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s