SETSUBUN: Fasulye Fırlatma Festivali

02.02.21

Merhabalar,

(。◕‿◕。)

Bugün Japonya’da SETSUBUN (節分) yani bir mevsimden diğer mevsime geçmeden önceki son gün.  Her yıl Şubat ayının 2. veya 4. günü RİŞŞUN (立春) yani Bahar Bayramı olarak kutlanır, ilk baharın başlamasından önceki gün, kışın son günü demektir. Setsubun kelimesinin sözlük anlamı mevsimlik bölünmedir ve bahar festivalini temsil eder. Günün anlam ve önemine uygun SETSUBUN gününe ait çok renkli bir ritüelden, mamemaki geleneğinden bahsetmek isterim.

Mamemaki (豆まき)

Bu özel günde, gönüllü aile bireyi yüzüne maske takarak oni (şeytan, kötü ruh) rolüne girer. Ailenin geri kalan üyeleri oniye doğru fasulye fırlatırlar ve oni evin dışına kaçar.

Mamemaki kelimesinin sözlük anlamı ‘fasulye fırlatmak’ olsa da, oninin çocukları azıcık korkutması ve ortada koşturması, çocukların çığlık çığlığa oniye kavrulmuş fasulye fırlatarak peşinden koşturmaları canlandırmasını temsil eder. Bu suretle temsili olarak kötü ruh evden kovulmuş ve mutluluk eve davet edilmiş olur.

Bu kovalamaca devam ederken, ONİ VA SOTOOOO, FUKU VA UCHİİİİ !!! (İblis dışarı, mutluluk içeri) diye hep bir ağızdan slogan atan çocukların sesi 110 desibele kadar çıkabilmekte ve zavallı oni geçici sağırlık riski ile karşılaşabilmektedir.

Efendim, övünmek gibi olmasın, iyi oni olurum. ( ͠° ͟ʖ ͡°) Bir zamanların aranan onisiyken, bir setsubun ritüeli sırasında rolümü fazla iyi oynamamdan mütevellit 4 yaşındaki ufaklık ağlama krizine girmiş, ağlamanın dozu kaçmış maskeyi çıkarsam dahi ben olduğuma inanamamış (birisi Japonlara korkunca damak kaldırmayı öğretebilir mi?) canlandırma başladığı anda bitmiş, benim de oni rolüm sonraki yıllar için elimden alınmıştır. (‘︵’ )

Tapınaklar ise daha renkli kutlamalara ev sahipliği yapar. Ateşler yakılır, müzikli ve danslı canlandırmalar düzenlenir. Son olarak rahipler tepeden kavrulmuş fasulye ve nohut atarak halkı kutsarlar, sanki bizim mesir macunu etkinliklerini andırır, kapış kapana… Ters şemsiye açan olmaz.
2006 yılında Kobe Ikuta tapınağında ünlülerin de katılımıyla yapılan Setsubun festivali…
Nerede o eski setsubunlar!

Maalesef bu yıl Japonya’da Covid-19 pandemisinden dolayı tapınaklarda yapılan renkli mamemaki festivallerinin tümü iptal edilmiş olsa da, marketlerdeki fasulye satışlarının normal seyrinden evlerdeki geleneğin devam edeceğini anlayabiliyoruz.

Bu bol çığlıklı ritüelin ikinci kısmında herkes yaşı kadar fasulyeyi yerden toplayıp yer. Bunu yapanların o yıl sağlıklı ve mutlu bir yıl geçireceğine inanır. Fasulyenin gücü adına, yediden yetmişe herkes bunu yapar… 40 yaş üzeri yavaş yavaş tüketir.

Ocak ayının ikinci haftasından itibaren süpermarketlerin giriş bölümünde mamemaki etkinliğinde kullanılacak kavrulmuş fasulye reyonları oluşturulur. Orta boy bir paketin fiyatı 100yen civarında olmakla birlikte, renkli küçük ambalajlardan oluşan ürünler daha pahalıdır. Genel olarak fasulye paketinden oni maskesi de çıkar. Bu etkinlik gününde Ehomaki sushisini kesmeden ve bölmeden yemek de adettendir.

Ne diyelim, ritüele inanma, ritüelsiz kalma:

ONİ VA SOTOOOO, FUKU VA UCHİİİİ !

Oni (kötü ruh) dışarıııııııııı, Mutluluk içeriiiiiiiiiii!

(Oni rolü kimde, ona da siz karar veriniz…)

(\ /)
( . .) ♥
c(“)(“)

Kore Kahve Kültürü

Merhaba!

Bu yazımda sizlerle Kore’nin Kahve Kültürü ile ilgili konuşmak istiyorum. Gelin çağımızın vazgeçilmezlerinden olan kahvenin Kore’deki macerasına bir uzanalım.

Kore kahve ile 19. yüzyılda tanışıyor ve o zamandan itibaren Uzakdoğu’nun geleneksel çay kültürü Kore yarımadasında yavaş yavaş yerini kahve kültürüne bırakıyor. 19. yüzyılın sonunda Kore yarımadası Batılılar ile ilişkilere başladığında Kral Gojong’un Kore’de ilk kez kahveyi tadan kişi olduğu rivayet ediliyor. Gojong’un Rus elçiliğine sığındığı dönemde Rus elçisinin baldızı Antoinette Sontag krala kahve ikram ediyor ve bu şekilde Kore ilk kez kahve ile tanışmış oluyor. Bir süre sonra Kral Gojong, Choson Krallığı yerine Dehan İmparatorluğu’nu ilan ettiğinde Antoinette Sontag’ın yabancı diplomatlar için “다방” (Okunuşu: dabang) denilen kahve dükkanını açmasını destekliyor. Hatta Dehan İmparatorluğu’nun yönetimi esnasında kendisinin bulunduğu Seul’deki 덕수궁 (Deoksu Sarayı) arka bahçesine, hem kahvesini keyifle içmek hem de yabancı delegeleri ağırlamak için bir Rus mimara 정관현 (Jeonggwanheon Köşkü) isimli bir dinlenme ve eğlence yerini yaptırıyor. Bu şekilde Kore yarımadasında kahve kültürü giderek artan bir ilgi ile karşılaşıyor.

정관현 (Jeonggwanheon Köşkü) / 덕수궁 (Deoksu Sarayı) / 서울 (Seul) -Photo by Müge

Günümüzde yoğun çalışma hayatında nefes alacak zaman giderek azalırken kahve, hem biraz olsun enerjiyi toparlamayı sağlıyor hem de sosyalleşmek için güzel bir fırsat oluyor. Bu yüzden de Kore’nin her köşe başında hem zincir olarak adlandırdığımız büyük kahve dükkanları hem de üçüncü dalga kahveciler olarak adlandırılan karakteristik ve özellikle yaratıcı tasarımlara sahip kahve dükkanları var. Koreliler her öğünlerinin ardından kahve içmeyi sevdikleri ve yeni kahve çekirdeklerini, aromalarını denemekten kaçınmadıkları için Kore’deki bu farklı mekanlar pek çok tadım yapma imkanı sağlıyor.

Kaynak: skyeltk

Kahve dükkanlarının yanı sıra instant kahve dediğimiz paket ve hazır kahve tüketimi de hiç az değil. Her köşe başında bulunan ve 24 saat açık marketlerde sıcak ve soğuk her türlü hazır kahveyi bulabilmekle birlikte bu marketlerde bulunan sıcak su makinesi ile de alacağınız bardak kahvenizi orada kendiniz de hazırlayabilirsiniz. Büyük marketlerdeki kahve reyonlarına baktığınızda veya internet satış sitelerindeki kahve linklerine tıkladığınızda göreceğiniz şey hazır kahve sticklerinin en az 10’ludan başlayarak 200lü rakamlara dek çıktığı olacak. Hazır kahve stick sayısı ne kadar artarsa fiyat o kadar uygun hale geliyor ve bunların yanında tumbler, bardak, bazen ajanda vs kahve ile ilgili ürünler de hediye olarak size geliyor.

Photo by mentatdgt on Pexels.com

Korelilerin evlerinde stick kahvenin yanı sıra kapsül kahve ve demleme kahve yapmaya olan ilgileri de yadsınamaz. Kapsül kahve için kahve makineleri ve farklı demleme şekilleri için gerekli ürünleri temin etmek bir hobi gibi. Özellikle kapsül kahvelerin aromatik çeşitleri gerçekten çok cezbedici. Merak duygusunu harekete geçiriyor. Bu hobinin her gün, her öğün kahve dükkanlarında içilen kahvelerin ücreti ile karşılaştırıldığında ekonomik olarak da bir getirisi olmuyor değil.

Bu kadar Kore kahve kültürü hakkında konuşmuşken bir de film önerisi~ Arka planda Gojong döneminde Kore’nin kahveyle tanışma hikayesinin olduğu aksiyonun eksik olmadığı heyecanlı bir dram. Keyifli seyirler~

Gabi / Russian Coffee / 2012


“한 남자에게 가비는 사랑이다.
또 다른 한 남자에게 가비는 제국의 꿈이다.”

“Bir adam için kahve aşktır. Bir başka adam içinse imparatorluk hayalidir.”